รากฟันเทียม

รากฟันเทียมเป็นหลักที่ทำจากไทเทเนียมหรือวัสดุอื่นที่เข้ากับร่างกายได้ ฝังในกระดูกขากรรไกรแทนรากฟันเดิม แล้วต่อด้วยตัวเชื่อม (abutment) ที่โผล่พ้นเหงือกเพื่อยึดฟันทดแทน ฟันหายไป 1 ซี่ใช้ครอบฟันบนรากเดียว ฟันหายหลายซี่ใช้สะพานฟันหรือฟันปลอมที่ยึดบนรากฟันเทียมได้

สะพานฟันต้องกรอฟันซี่ข้างๆ ที่ยังดีอยู่เพื่อเป็นหลักยึด ส่วนฟันปลอมแบบถอดได้ต้องถอดออกมาทำความสะอาด รากฟันเทียมยึดอยู่ในกระดูกจึงไม่ต้องพึ่งฟันซี่ข้างๆ แต่ต้องผ่าตัดและใช้เวลารักษานานกว่า ทันตแพทย์จะอธิบายข้อดีและข้อจำกัดของแต่ละทางเลือกสำหรับช่องฟันของคุณ

สุขภาพโดยรวมสำคัญกว่าอายุ ก่อนรักษาต้องคุยเรื่องความเหมาะสมและความเสี่ยงกับทันตแพทย์ แจ้งโรคประจำตัวและยาที่ใช้ทุกชนิด โรคเรื้อรังบางโรค เช่น เบาหวานที่คุมไม่ได้ อาจทำให้แผลหายช้าและเสี่ยงติดเชื้อ การสูบบุหรี่ทำให้แผลหายช้าและเพิ่มโอกาสที่รากฟันเทียมไม่ยึดกับกระดูก ควรหยุดก่อนรักษาและหยุดต่อไปในระยะยาว

โรคเหงือกต้องรักษาให้เรียบร้อยก่อน ถ้ากระดูกขากรรไกรบริเวณนั้นไม่พอ อาจต้องเสริมกระดูกก่อนฝังราก ซึ่งทำให้ระยะรักษานานขึ้น ไม่ใช่ทุกคนต้องเสริมกระดูก ทันตแพทย์จะประเมินจากการตรวจและภาพเอกซเรย์

การรักษามักแบ่งเป็นขั้น ได้แก่ ตรวจและวางแผน เสริมกระดูก (ถ้าจำเป็น) ฝังรากฟันเทียมในกระดูก รอให้กระดูกงอกยึดรอบราก แล้วจึงทำครอบฟัน สะพานฟัน หรือฟันปลอมที่ทำให้พอดีกับปากของคุณ แต่ละขั้นอาจต้องมาหลายครั้ง

ช่วงรอให้กระดูกยึดรากอาจใช้เวลาหลายเดือนหรือนานกว่านั้น ระหว่างนี้อาจใส่ฟันชั่วคราวไว้ก่อน บางกรณีใส่รากและฟันได้ในวันเดียวกัน ระยะเวลาของแต่ละคนจึงต่างกัน ไม่ควรใช้วันรักษาของคนอื่นแทนแผนของตนเอง

หลังผ่าอาจเจ็บ บวม ช้ำ หรือมีเลือดซึม อาการมักดีขึ้นภายในราว 1 สัปดาห์ ทานยาแก้ปวดตามที่ทันตแพทย์สั่ง ประคบเย็นโดยห่อน้ำแข็งด้วยผ้า ชั่วโมงละ 10 นาทีในช่วง 6 ชั่วโมงแรก ถ้าเลือดซึม ม้วนผ้าสะอาดวางบนแผลแล้วกัดแน่นอย่างน้อย 30 นาที ส่วนใหญ่กลับไปทำงานได้ในวันถัดไป

งดแอลกอฮอล์ 24 ชั่วโมง ทานอาหารอ่อนถ้าทันตแพทย์แนะนำ ช่วงแรกทันตแพทย์อาจให้งดแปรงบริเวณที่ฝังรากราว 1 สัปดาห์ และใช้น้ำยาบ้วนปากที่สั่งแทน ถ้ามีไหมที่ต้องตัด มักนัดตัดไหมและดูแผลราว 7–14 วันหลังผ่า

ความเสี่ยงที่อาจเกิดได้ เช่น ติดเชื้อที่เหงือกหรือกระดูก รากฟันเทียมไม่ยึดกับกระดูกหรือหลวม การบาดเจ็บของฟันซี่ข้างๆ หรือเนื้อเยื่อรอบๆ และอาการชาจากเส้นประสาทได้รับผลกระทบ ปัญหาเกิดได้ทั้งช่วงแรกและอีกนานหลังรักษา ถ้ารากหลวมหรือหลุด อาจต้องผ่าตัดอีกครั้งเพื่อแก้ไขหรือเปลี่ยนใหม่

รากฟันเทียมใช้งานได้นานถ้าดูแลดี แต่ชิ้นส่วนอาจหลวมหรือสึกได้เมื่อเวลาผ่านไป ทำความสะอาดรากฟันเทียมและฟันรอบๆ ตามที่ทันตแพทย์แนะนำ และมาตรวจตามนัด ติดต่อสาขาทันทีถ้ารากฟันเทียมเจ็บหรือรู้สึกหลวม รู้สึกว่าฟันบิดหมุน หรือสบฟันไม่เหมือนเดิม

ขอแผนรักษาและค่าใช้จ่ายแยกรายการก่อนตัดสินใจ พร้อมสอบถามทางเลือกอื่นสำหรับช่องฟันที่หายไป